Kaynakça Nedir? Bilimsel Çalışmalarda Atıf ve Kaynak Gösterme Rehberi
Kaynakça, çalışmanızın hangi bilgi üzerine kurulduğunu gösterir ve intihalden korunmanın temel aracıdır. APA 7 kuralları, örnekler ve kaynak yönetimi araçlarıyla pratik bir rehber.
Kaynakça nedir, neden önemlidir?
Kaynakça, çalışmanızda kullandığınız tüm kaynakların belirli bir stile göre düzenlenmiş listesidir. Okuyucunun kaynaklara ulaşmasını sağlar, fikirlerin sahiplerine hakkını verir ve çalışmanızın literatürdeki yerini gösterir. Metin içinde atıf yapılan her kaynak kaynakçada, kaynakçadaki her kaynak da metinde yer almalıdır. Kaynakça ile metin içi atıf arasındaki tutarsızlık, intihal şüphesinin en sık nedenlerinden biridir; bkz. intihal önleme.
Metin içi atıf (APA 7)
| Durum | Parantez içi | Anlatı içinde |
|---|---|---|
| Tek yazar | (Kaya, 2021) | Kaya (2021) |
| İki yazar | (Kaya & Demir, 2021) | Kaya ve Demir (2021) |
| Üç ve daha fazla yazar | (Kaya vd., 2021) | Kaya vd. (2021) |
| Doğrudan alıntı | (Kaya, 2021, s. 45) | Kaya (2021) “…” (s. 45) |
| Kurum yazar | (Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], 2023) → sonrasında (TÜİK, 2023) | TÜİK (2023) |
| Aynı yazar, aynı yıl | (Kaya, 2021a, 2021b) | Kaya (2021a) |
Kaynakça girişleri (APA 7)
Dergi makalesi: Kaya, A., & Demir, B. (2021). Uzaktan çalışmanın örgütsel bağlılığa etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(2), 145–162. https://doi.org/10.xxxx/xxxx
Kitap: Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. baskı). Pegem Akademi.
Kitap bölümü: Demir, B. (2019). Ölçek geliştirme süreci. A. Kaya (Ed.), Araştırma yöntemleri içinde (ss. 101–130). Nobel.
Tez: Yılmaz, C. (2022). Öğretmenlerde tükenmişlik ve iş doyumu [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
Web sayfası: Türkiye İstatistik Kurumu. (2023, 15 Mart). İşgücü istatistikleri, Ocak 2023. https://data.tuik.gov.tr/…
- Girişler yazar soyadına göre alfabetik, asılı girintili (1,25 cm) ve genellikle çift satır aralıklıdır.
- DOI varsa mutlaka https://doi.org/ biçiminde yazılır; “erişim tarihi” yalnızca içeriği değişebilen sayfalar için verilir.
- Yirmiye kadar yazarın tamamı listelenir; daha fazlasında ilk 19 yazar, üç nokta ve son yazar.
Diğer stiller
Sosyal bilimler ve sağlıkta APA; edebiyat ve dil alanlarında MLA; tarih ve bazı sosyal bilimlerde Chicago (dipnotlu); mühendislikte IEEE (numaralı); tıpta Vancouver yaygındır. Kullanılacak stili enstitü kılavuzu belirler; ne olursa olsun tez boyunca tek stil kullanılır.
Zotero ve Mendeley
Kaynak yönetimi yazılımları, tarayıcı eklentisiyle kaynağı tek tıkla kaydeder, PDF’i ekler, Word eklentisiyle atıf ve kaynakçayı seçilen stilde otomatik oluşturur. Zotero ücretsiz ve açık kaynaklıdır, Türkçe APA stili (APA 7 – Türkçe) topluluk deposunda mevcuttur. Mendeley PDF okuma ve not alma açısından pratiktir. Hangisini seçerseniz seçin, tez sürecinin başında kurun; sonunda kaynakçayı elle düzeltmek günler alabilir.
İpucu: Yazılımın ürettiği kaynakçayı yine de gözden geçirin; meta verilerdeki büyük harf, yazar sırası ve DOI hataları en yaygın sorunlardır.
Sık yapılan hatalar
- Metinde atıf yapılıp kaynakçaya eklenmeyen (veya tam tersi) kaynaklar.
- İkincil kaynaktan aktarılan bilgiyi birincil kaynak gibi göstermek (“aktaran” ifadesini atlamak).
- Aynı kaynağı farklı biçimlerde yazmak (Kaya, A. / Kaya, Ahmet).
- Web kaynaklarında yalnızca URL vermek; yazar, tarih ve başlığı atlamak.
- Kaynakçayı boşluk tuşu ve elle satır sonlarıyla biçimlendirmek.
Merak edilenler
Kaynakçamı APA 7’ye göre düzenler misiniz?
Format kontrolü hizmeti kapsamında kaynakça ve metin içi atıfların biçimini kılavuzunuza göre düzenliyoruz. Kaynak ekleme veya içerik değişikliği yapmıyoruz.
Analiz raporlarınızda kaynak gösteriyor musunuz?
Evet. Kullanılan istatistiksel yöntemler ve ölçütler (örneğin uyum indeksi eşik değerleri) için yöntem bölümüne ekleyebileceğiniz kaynaklar raporda belirtilir.
Analiz raporlarımız yöntem kaynaklarıyla birlikte gelir
Veri analizi ve raporlama için teklif alın; yöntem bölümünüz için gerekli atıflar rapora eklenir.